| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
piątek, 24 kwietnia 2009
Słownik polsko-angielsko-francuski
Słownik
czwartek, 23 kwietnia 2009
Słownik pojęć dla uczestników projektu
Beneficjent
Koszty projektu
Lider i Partner Projektu (definicje w odp. pkt.)
Doradztwo (indywidualne) Usługa udzielona Uczestnikom projektu, której celem jest rozwiązanie lub przedstawienie propozycji rozwiązania konkretnego problemu oraz opracowanie i/lub wdrożenie rozwiązań zaproponowanych przez osobę lub podmiot udzielający usługi doradczej
Europejski Fundusz Społeczny Jeden z Funduszy Strukturalnych, który powołany został w celu wspierania wspólnotowej polityki społecznej. Finansuje on działania państw członkowskich w zakresie przeciwdziałania bezrobociu i rozwoju zasobów ludzkich. Ze środków funduszu finansowane są m.in. szkolenia, tworzenie nowych miejsc pracy, staże, stypendia, praktyki zawodowe, doradztwo i pośrednictwo zawodowe, analizy i badania rynku pracy.
Instytucja Pośrednicząca Jednostka podlegająca Instytucji Zarządzającej, której Instytucja Zarządzająca przekazuje część uprawnień, w tym m.in. zarządzanie poszczególnymi Priorytetami, przygotowanie strategii wdrażania danego obszaru wsparcia oraz opracowanie prognozy wydatków w ramach Priorytetu. W okresie programowania 2007 - 2013 funkcję Instytucji Pośredniczących dla czterech Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pełnią Samorządy Województw.
Instytucja Zarządzająca Instytucja wyznaczona przez państwo członkowskie, odpowiedzialna za zarządzanie programem operacyjnym. Instytucją Zarządzającą dla Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) jest Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, które odpowiada m.in. za zarządzanie i wdrażanie Programu, delegowanie zarządzania poszczególnymi Priorytetami do Instytucji Pośredniczących oraz przygotowanie kryteriów wyboru projektów.
Kandydat Osoba starająca się o udział w Projekcie
Komisja Oceny Wniosków Komisja przyznająca środki na rozwój przedsiębiorczości – organ oceniający biznes plany i kwalifikujący wnioski do otrzymania wsparcia finansowego a także wsparcia pomostowego.
Komisja Rekrutacyjna Organ oceniający formularze rekrutacyjne i dokonujący kwalifikacji uczestników do Projektu
Koszty kwalifikowane Koszty niezbędne dla realizacji projektu, które zostały uwzględnione w budżecie projektu i odzwierciedlają jego treść, które spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami, są uzasadnione i poparte stosownymi dokumentami oraz zgodne z przepisami Unii Europejskiej.
Koszty niekwalifikowane - przykłady - pożyczki i spłaty rat oraz odsetek,
- wydatki poniesione na przygotowanie wniosku,
- wydatki poniesione przed złożeniem wniosku,
- wydatki nie odnoszące się jednoznacznie do projektu,
- wydatki nieudokumentowane,
- mandaty, opłaty karne i wydatki na procesy sądowe.
W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki koszty projektu przedstawiane są we wniosku o dofinansowanie oraz w biznes planie w formie harmonogramu rzeczowo-finansowego. Dodatkowo koszty te muszą mieścić się w katalogu wydatków ujętych w regulaminie wypłaty wsparcia.
Lider projektu Lider odpowiada za zarządzanie całkowite Projektem, a poszczególni Partnerzy odpowiadają za jego realizację na swoich terenach. Współpracuje odbywa się na podstawie zapisów umowy o partnerstwie.
Mikroprzedsiębiorstwo Przedsiębiorstwo, które w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniało średniorocznie mniej niż 10 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty oraz osiągnęło roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub suma aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyła równowartości w złotych 2 milionów euro, w którym inni przedsiębiorcy, Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego nie posiadają: • 25 % i więcej wkładów, udziałów lub akcji, • prawa do 25 % i więcej udziału w zysku, • 25 % i więcej głosów w zgromadzeniu wspólników, walnym zgromadzeniu akcjonariuszy albo walnym zgromadzeniu spółdzielni
Ocena formalna wniosku Pierwszy etap oceny formularza rekrutacyjnego/wniosku o wsparcie finansowe.
Ocena merytoryczna wniosku Drugi etap oceny formularza rekrutacyjnego/wniosku o wsparcie finansowe - jakości przedsięwzięcia, przy uwzględnieniu analizy najważniejszych elementów projektu. Projekt jest oceniany na tym etapie przez dwie osoby, zaś w przypadku rozbieżności oceny, projekt oceniany jest przez trzecią osobę.
Osoba pozostająca bez zatrudnienia Osoba w wieku 15-64 lata niezatrudniona, nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w tym osoba zarejestrowana we właściwym dla miejsca zamieszkania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt a-k ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.).
Partner Instytucja uczestnicząca w realizacji projektu, zaangażowana finansowo i merytorycznie. Partner działa na podstawie zapisów umowy o partnerstwie i posiada takie uprawnienia jak Lider projektu.
Partnerstwo w projekcie Formalizowana współpraca, oparta na zapisach umowy o partnerstwie, pomiędzy Liderem projektu a Partnerem/Partnerami. Należy pamiętać, że partner realnie uczestniczy w realizacji projektu, zarówno finansowo, jak i merytorycznie - realizując poszczególne zadania.
PEFS Formularz umożliwiający przygotowanie zestawienia o Uczestnikach projektu Dane muszą zawierać m.in.: imię, nazwisko, adres, wiek, płeć, wykształcenie, status na rynku pracy w momencie rozpoczęcia projektu, status na rynku pracy po zakończeniu projektu, stopień niepełnosprawności, nabyte umiejętności. Dane te są wprowadzane przez instytucję wdrażającą do Podsystemu Monitorowania Europejskiego Funduszu Społecznego (tzw. PEFS).
Podstawowe wsparcie pomostowe Wsparcie pomostowe w okresie do 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej, obejmujące finansowe wsparcie pomostowe wypłacane miesięcznie w kwocie nie większej niż 1 000,00 PLN (wyłącznie dla osób, które rozpoczęły działalność w ramach danego projektu)
Pomoc publiczna Pomoc udzielana podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą przez państwo lub ze środków publicznych, która narusza konkurencyjność w obrębie Wspólnoty. Zdecydowana większość instrumentów dofinansowanych ze środków EFS, nie stanowi pomocy publicznej, skierowana jest bowiem do osób fizycznych. Niektóre jednak elementy przewidywanego wsparcia, związane z subsydiowaniem zatrudnienia, szkoleniem kadr przedsiębiorstw czy wsparciem udzielanym na zakładanie nowych przedsiębiorstw, muszą być ocenione pod względem przestrzegania reguł dotyczących pomocy publicznej.
Pracownik w gorszym położeniu Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) NR 68/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy szkoleniowej – „pracownik w gorszym położeniu” oznacza: • każdą młodą osobę poniżej 25 roku życia, która nie uzyskała wcześniej swego pierwszego regularnie opłacanego zatrudnienia, • każdą osobę o poważnym stopniu niezdolności, będącej wynikiem fizycznego, psychicznego lub psychologicznego uchybienia, która jest już w stanie wejść na rynek pracy, • każdego pracownika-migranta, który przenosi się lub przenosił wewnątrz Wspólnoty lub stał się rezydentem Wspólnoty, aby podjąć pracę, a który potrzebuje szkolenia zawodowego i/lub szkolenia językowego, • każdą osobę, chcącą ponownie zacząć życie zawodowe po co najmniej trzyletniej przerwie, w szczególności każdą osobę, która porzuciła pracę na skutek trudności z pogodzeniem życia zawodowego z życiem rodzinnym, przez pierwszych sześć miesięcy po rekrutacji, • każdą osobę po ukończeniu 45 roku życia, która nie zdobyła wykształcenia średniego lub równorzędnego, • każdą osobę niezatrudnioną przez długi okres czasu, to jest każdą osobę, która pozostawała bez zatrudnienia przez 12 kolejnych miesięcy, przez pierwszych sześć miesięcy po rekrutacji.
Priorytet Priorytet VI Rynek pacy otwarty dla wszystkich
Program Oznacza Program Operacyjny Kapitał Ludzki zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 28 września 2007r.
Projekt Przedsięwzięcie realizowane przez Beneficjenta na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z instytucją Pośredniczącą której rolę pełni Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie, obejmujące formy wsparcia określone dla Działania 6.2 związane ze wsparciem dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą
Przedłużone wsparcie pomostowe Wsparcie pomostowe udzielane po zakończeniu podstawowego wsparcia pomostowego w okresie do 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej, obejmujące finansowe wsparcie pomostowe wypłacane miesięcznie w kwocie nie większej 1 000,00 PLN (wyłącznie dla osób, które rozpoczęły działalność w ramach danego projektu)
Rozpoczęcie działalności gospodarczej Na potrzeby niniejszego dokumentu jest to dzień zgłoszenia mikroprzedsiębiorstwa, jako płatnika składek, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Uczestnik projektu Osoba fizyczna biorąca udział w projekcie realizowanym przez Beneficjenta, spełniająca warunki określone dla grupy docelowej Działania 6.2 w Szczegółowym Opisie Priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 – 2013 z dnia 13 marca 2008 r.
Słownik pojęć unijnych. Podstawowe pojęcia i pytania
Podstawowe pojęcia i pytania
Znaleźć tutaj można wytłumaczenie podstawowych pojęć i odpowiedzi na najbardziej podstawowe pytania, aby to co oferują programy unijne było zrozumiałe w odbiorze.
Kim jest beneficjent?
Przez beneficjenta należy rozumieć wnioskodawcę, z którym Instytucja Wdrażająca podpisała umowę o dofinansowanie projektu
Czym jest Instytucja Wdrażająca?
Instytucją Wdrażającą jest odpowiednia instytucja, do której składane zostają wnioski o dofinansowanie określonego projektu
Czym jest Instytucja Zarządzająca?
Instytucja Zarządzająca zarządza przydzielaniem dofinansowania (pieniędzmi) na konkretne projekty
Czym jest projekt?
Pod pojęciem projektu należy rozumieć przedsięwzięcie opisane we wniosku o dofinansowanie, będące przedmiotem umowy o dofinansowanie między beneficjentem a Instytucją Wdrażającą
Co należy rozumieć przez wniosek?
Pod pojęciem wniosku należy rozumieć wniosek o dofinansowanie, przygotowywany przez wnioskodawcę w celu uzyskania dofinansowania na realizację projektu
Kim jest wnioskodawca?
Przez wnioskodawcę należy rozumieć podmiot ubiegający się o wsparcie w ramach określonego działania
Co należy rozumieć przez wsparcie/dofinansowanie?
Przez wsparcie/dofinansowanie należy rozumieć pomoc finansową na realizację projektu, udzieloną w ramach określonego działania w formie refundacji całości lub części poniesionych kosztów kwalifikowanych projektu
Co należy rozumieć przez wyrażenie „koszty kwalifikowane”?
Za koszty kwalifikowane uznawane są koszty realizacji przedsięwzięcia, jeżeli spełniają następujące warunki:
-
są kosztami niezbędnymi do realizacji przedsięwzięcia
-
zostaną uwzględnione w umowie dotacji
-
są zgodne z wymogami efektywnego zarządzania finansami, w szczególności zaś - najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów, a więc osiągania wysokiej jakości za daną cenę
-
zostały poniesione w okresie wdrażania przedsięwzięcia i po podpisaniu umowy
-
zostały rzeczywiście poniesione oraz wykazane w ewidencji beneficjanta w sposób umożliwiający ich identyfikację oraz weryfikację. Koszty muszą być udokumentowane fakturami i dokumentami potwierdzającymi dokonanie płatności. Nie muszą być one koniecznie poniesione w formie gotówkowej
Czym charakteryzują się mikroprzedsiębiorstwa?
Mikoroprzedsiębiorstwa są to przedsiębiorstwa, które:
- zatrudniające mniej niż 10 pracowników
- ich roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekracza równowartości w złotych 2 milionów euro lub sumy aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekraczają równowartości w złotych 2 milionów euro
Czym charakteryzują się małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP)?
Małe i średnie przedsiębiorstwa, zwane dalej „MŚP”, definiuje się jako przedsiębiorstwa, które:
-
zatrudniają mniej niż 250 pracowników
-
oraz jedno z dwojga: ich roczne obroty nie przekraczają 40 mln EUR lub suma bilansowa nie przekracza 27 mln EUR
-
których 25% lub więcej kapitału bądź praw głosu nie znajduje się w posiadaniu przedsiębiorstw dużych
Czym charakteryzują się małe przedsiębiorstwa?
Małe przedsiębiorstwa, definiuje się jako przedsiębiorstwa, które:
- zatrudniają mniej niż 50 osób średniorocznie
- osiągnięty roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie przekracza równowartości w złotych 10 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczają równowartości w złotych 10 milionów euro (dotychczas wartości te wynosiły odpowiednio 7 mln euro i 5 mln euro)
Czym charakteryzują się średnie przedsiębiorstwa?
Średnie przedsiębiorstwa, definiuje się jako przedsiębiorstwa, które:
- zatrudniają mniej niż 250 osób średniorocznie
- osiągnięty roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie przekracza równowartości w złotych 50 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekraczają równowartości w złotych 43 milionów euro (dotychczas wartości te wynosiły odpowiednio 40 mln euro i 27 mln euro)
Co to jest akredytacja?
Akredytacja oznacza, że w ocenie PARP wykonawca posiada potencjał do realizacji usług doradczych związanych z dziedzinami specjalizacji, do których został akredytowany.
Inaczej mówiąc wykonawca spełnia podstawowe warunki i kryteria, które musi spełniać wykonawca, aby świadczyć usługi doradcze na rzecz przedsiębiorstw – będących bezpośrednimi beneficjentami wsparcia z Unii Europejskiej.
Słownik pojęć unijnych 1
EAGGF - Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej
Cel: finansuje wspólną politykę rolną (zakupy interwencyjne produktów rolnych, dotacje bezpośrednie dla rolników) oraz transformacja struktury rolnictwa i rozwój obszarów wiejskich.
| ||||
 | ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| ||||
|
Słownik pojęć unijnych 2
Absorpcyjność - Już dawno w historii tak wiele nie zależało od naszego kraju. Od teraz, aż po zamknięcie następnego okresu programowania, na Polsce skupiona będzie szczególna uwaga wszystkich krajów UE. W największym stopniu dotyczy to państw ze starej Piętnastki, których podatnicy wnoszą największy wkład finansowy do wspólnego budżetu UE. Jak podkreślają wysokiej rangi urzędnicy z Komisji Europejskiej to naszemu krajowi przypadnie rola papierka lakmusowego, mierzącego sensowność kontynuowania polityki regionalnej i spójności w takim kształcie w przyszłości. Każda nasza decyzja przyznająca lub wstrzymująca dotacje, tempo wydatkowania środków, ale też i jakość wzniesionych przy udziale środków UE inwestycji oraz ich oddziaływanie na naszą gospodarkę i stopę życiową zwykłego obywatela - to wszystko znajdzie się pod lupą urzędników komisji.
Analiza SWOT - metoda pozwalająca przeanalizować atuty i słabości regionu/przedsiębiorcy/sektora/gospodarki wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie.Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strenghts (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).
Beneficjent - zgodnie z Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, korzystająca z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, podjętej odpowiednio przez właściwego ministra, jeśli pełni funkcję instytucji zarządzającej albo instytucji pośredniczącej, albo przez wojewodę, jeśli pełni funkcję instytucji pośredniczącej.
Beneficjent końcowy - instytucja lub firma publiczna i prywatna odpowiedzialna za zlecanie operacji. W przypadku programów pomocy (stosownie do art. 87 Traktatu i w przypadku pomocy przyznanej przez instytucje wyznaczone przez państwa członkowskie) beneficjentami końcowymi są instytucje, które przyznają pomoc. Występują dwa rodzaje beneficjentów końcowych: instytucje wdrażające i ostateczni odbiorcy pomocy.
Beneficjent netto - Jako kraj zbliżamy się do okresu rekordowych transferów środków z Unii Europejskiej na politykę spójności i rozwój regionalny. Polska przejmuje dotychczasową rolę Hiszpanii i staje się największym beneficjentem netto w składającej się z 25, a za chwilę z 27 państw Unii Europejskiej (planowana akcesja Rumunii i Bułgarii). Wielkość środków, które przeznaczono dla naszego kraju to suma niemalże dwukrotnie większa od transferów z UE, na jakie może liczyć wspomniana wcześniej Hiszpania.
Beneficjent ostateczny - osoba, instytucja lub środowisko (grupa społeczna) bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy.
Beneficjent pomocy - podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną.
Cel generalny/główny/nadrzędny/strategiczny - cel określający perspektywę, w której ma zostać udzielona pomoc, w tym ogólną strategię pomocy, a także niektóre cele szczegółowe; sprecyzowanie pożądanego obrazu rzeczywistości w przedziale czasowym objętym programem.
Cel horyzontalny - cel horyzontalny jest wyznaczony dla wszystkich projektów realizowanych w ramach jednego programu operacyjnego.
Cel operacyjny - precyzyjnie oszacowany cel w konkretnym obszarze działań, który służy osiągnięciu celu szczegółowego. Cel ten jest przedstawiany w przeliczeniu na produkt; cel służący realizacji celów pośrednich, formułowanych dla określenia zadań realizowanych na szczeblu wykonawczym.
Cel pośredni - cel służący osiągnięciu celu generalnego, wyznaczony dla obszarów priorytetowych.
Cel strategiczny - cel określony w szerszej perspektywie sektorowej, regionalnej lub krajowej, do której ma się przyczynić realizacja projektu. Cele strategiczne są przedstawione w przeliczeniu na oddziaływanie (np. spadek stopy bezrobocia w grupie długotrwale bezrobotnych).
Cele - określenie w fazie wstępnej przygotowania projektu, planowanych efektów, jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym.
Crossfinancing - czyli finansowanie krzyżowe. Absolutna nowość w funduszach strukturalnych. Używając niefachowego języka pozwala w projekcie finansowanym z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zrealizować działania kwalifikujące się z Europejskiego Funduszu Spójności (maksymalnie do 10 proc. wartości projektów). Działa oczywiście również w drugą stronę, pozwalając ze środków EFS wykonać roboty lub zakupy kwalifikujące się w EFRR. Ta nowa możliwość pozostawia jednak wiele niejasności. Np. kwestia doboru wskaźników, kwestia oceny projektu.
Długofalowa strategia rozwoju regionalnego kraju - dokument planistyczny określającym cele i kierunki rozwoju regionalnego państwa na okres 25 lat.
Dokumenty programowe (operacyjne) - dokumenty w postaci programów operacyjnych lub planów rozwoju, opracowywane dla potrzeb wydatkowania środków wstępnie przyznanych (alokowanych) danemu obszarowi lub sektorowi przez Komisję Europejską w ramach Funduszy strukturalnych i towarzyszących im środków krajowych. Określają m.in. cele i główne kierunki wydatkowania środków na podstawie analizy aktualnej sytuacji i trendów rozwojowych danego obszaru lub sektora, kryteria i sposoby realizacji konkretnych projektów, osoby i instytucje odpowiedzialne za wykonanie określonych zadań oraz szacowaną wielkość i rozbicie środków z uwzględnieniem współfinansowania ze wszystkich osiągalnych źródeł budżetowych. Do dokumentów takich zaliczamy sektorowe programy operacyjne, regionalne programy operacyjne oraz Narodowy Plan Rozwoju.
Dokumentami programowymi najwyższej rangi są obecnie: Narodowy Plan Rozwoju (NPR) oraz Podstawy Wsparcia Wspólnoty (PWW). W nowej perspektywie NPR zostanie zastąpiony przez Strategię Rozwoju Kraju 2007 - 2015 (SRK), PWW przez Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia (NSRO).
Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej (DG Regio) - departament Komisji Europejskiej, odpowiedzialny za zmniejszanie społeczno-gospodarczych zróżnicowań pomiędzy regionami UE. Jej zadaniem jest m.in. alokacja środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na potrzeby rozwoju regionów wchodzących w skład państw członkowskich.
Działanie - instrument pomocy wdrażający priorytet operacyjny w ramach programu operacyjnego, o odrębnym przeznaczeniu i zasadach realizacji; grupa projektów realizujących ten sam cel w ramach priorytetu programu operacyjnego.
Earmarking - ten anglojęzyczny termin robi furorę w Komisji Europejskiej i wzbudza niepokój przyszłych instytucji zarządzających programami operacyjnymi. Odnosi się do wdrażania zapisów Strategii Lizbońskiej, na realizację celów której będziemy musieli wydać aż 60 proc. środków z UE. Komisja Europejska wymagać od nas będzie zachowania takich proporcji na poziomie całego NSRO, a nie poszczególnych priorytetów w programach operacyjnych. Całe szczęście, bo jak mówić o earmarkingu, kiedy przedmiotem projektu jest modernizacja drogi powiatowej lub budowa sieci wodno - kanalizacyjnej?
EQUAL - jedna z Inicjatyw Wspólnotowych, w ramach której wsparcie kierowane jest dla projektów mających na celu współpracę transnarodową służącą promowaniu nowych sposobów zwalczania wszelkich form dyskryminacji i nierówności na rynku pracy. Inicjatywa ta finansowana jest z Europejskiego Funduszu Społecznego.
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF) - fundusz wchodzący w skład funduszy strukturalnych, którego zadaniem jest zmniejszanie dysproporcji w poziomie rozwoju regionów należących do Unii Europejskiej. Współfinansuje on realizację Celów 1. i 2. Polityki strukturalnej Unii Europejskiej. W szczególności fundusz ten udziela wsparcia inwestycjom produkcyjnym, rozwojowi infrastruktury, lokalnym inicjatywom rozwojowym oraz małym i średnim przedsiębiorstwom (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego).
Europejski Fundusz Społeczny (EFS) - jeden z Funduszy strukturalnych, który służy osiągnięciu spójności gospodarczej i społecznej oraz wysokiego poziomu zatrudnienia w Unii Europejskiej poprzez finansowanie działań w ramach pięciu obszarów wsparcia:
1.aktywna polityka rynku pracy,
2.przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego,
3.kształcenie ustawiczne,
4.adaptacyjność i rozwój przedsiębiorczości,
5.wyrównywanie szans kobiet na rynku pracy.
Ewaluacja - ocena/oszacowanie jakości (stopnia) realizacji programu (tzn. jego faktycznych rezultatów) w stosunku do wcześniejszych założeń (tzn. oczekiwanych efektów). W przeciwieństwie do monitorowania lub kontroli ewaluacja odnosi się do efektów długoterminowych (oddziaływania). Zasadniczym celem ewaluacji jest stałe ulepszanie skuteczności i efektywności programów realizowanych przez władze publiczne. Przeprowadzana jest w celu osiągnięcia pozytywnych efektów społecznych i gospodarczych związanych bezpośrednio z danym programem oraz zwiększania przejrzystości i promowania działań podejmowanych przez władze publiczne. Ewaluacja jest wykonywana jako: ewaluacja wstępna, ewaluacja w połowie okresu realizacji oraz ewaluacja końcowa.
Ewaluacja/Ocena całościowa (globalna) - podstawowe narzędzie stosowane w polityce strukturalnej Unii Europejskiej. Przedmiotem ewaluacji globalnej jest cały program operacyjny realizowany z udziałem wkładu finansowego Wspólnoty. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Ewaluacja końcowa/ocena pełna (Ex-post evaluation) - ewaluacja dokonywana po zakończeniu realizowanego programu operacyjnego, której głównym celem jest określenie jego długotrwałych efektów, w tym wielkości zaangażowanych środków, skuteczności i efektywności pomocy. Głównym celem ewaluacji końcowej jest przede wszystkim dostarczenie informacji na temat długotrwałych efektów, powstałych w wyniku wdrażania danego programu, wraz ze sformułowaniem wniosków dotyczących kierunku polityki strukturalnej. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Ewaluacja/ocena w połowie okresu realizacji - ewaluacja dokonywana w trakcie realizowania programu. Jej celem jest oszacowanie stopnia osiągnięcia zakładanych celów w świetle wcześniej przeprowadzonej ewaluacji wstępnej, zwłaszcza pod względem dostarczonych produktów i osiągniętych rezultatów oraz określenie trafności zamierzeń w stosunku do aktualnych trendów społeczno-gospodarczych. Wyniki ewaluacji okresowej służą ewentualnym modyfikacjom dokumentów programowych. Dostarczone za jej sprawą informacje powinny być wykorzystane przy przygotowaniu programu w następnym okresie programowania. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Ewaluacja wstępna/Ocena szacunkowa (Ex-ante evaluation) - ewaluacja przeprowadzana przed rozpoczęciem realizacji programu operacyjnego. Jej podstawowym zadaniem jest zweryfikowanie długoterminowych efektów wsparcia, zawartych w przygotowanych dokumentach programowych. Zasadniczym celem ewaluacji wstępnej jest zwiększenie jakości dokumentów programowych poprzez udział w procesie programowania podmiotu niezależnego od instytucji programującej. Ewaluacja wstępna ma zapewnić, iż środki przeznaczane na realizację polityki zmniejszania różnic w poziomie rozwoju pomiędzy poszczególnymi regionami Unii Europejskiej zostaną wykorzystane w sposób gwarantujący osiągnięcie najlepszych efektów. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Fundusze strukturalne - W obecnym okresie programowania istnieją 4 fundusze strukturalne, 4 inicjatywy wspólnotowe oraz fundusz spójności. Daje to łącznie sumę 9 odrębnych instrumentów pomocowych. W nowej perspektywie liczba tych instrumentów ograniczona zostaje do trzech: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejski Fundusz Społeczny (EFS) oraz Fundusz Spójności (FS).
Fundusz Spójności - jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej, lecz nie zalicza się do funduszy strukturalnych. Pomoc z Funduszu Spójności ma zasięg krajowy, a nie regionalny jak w przypadku funduszy strukturalnych. Celem nadrzędnym funduszu jest wzmacnianie spójności społecznej i gospodarczej Unii poprzez finansowanie dużych projektów tworzących spójną całość w zakresie ochrony środowiska i infrastruktury transportowej. Fundusz Spójności współfinansuje przede wszystkim projekty służące rozwojowi infrastruktury publicznej. Pomiędzy projektami z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury transportowej musi być zachowana równowaga podziału funduszy, która została ustanowiona na poziomie 50% dla każdego sektora. Środki Funduszu Spójności są kierowane do państw członkowskich, w których produkt narodowy brutto (PNB) na jednego mieszkańca jest niższy niż 90% średniej w państwach Unii Europejskiej, oraz w których opracowany został program zmierzający do spełnienia kryteriów konwergencji ustalonych w art. 104 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Grant - bezpośrednia płatność o charakterze niekomercyjnym, dokonywana przez Jednostkę Kontraktującą na rzecz określonego beneficjenta w celu podjęcia przez niego odpowiednich działań (a w niektórych przypadkach sfinansowania części budżetu projektu) promujących np. cele polityki strukturalnej UE.
Grant globalny - część pomocy, której wdrażanie i zarządzanie może zostać powierzone jednemu lub kilku pośrednikom, w tym władzom lokalnym, instytucjom rozwoju regionalnego lub organizacjom pozarządowym, i która jest wykorzystywana zasadniczo do wspierania lokalnych inicjatyw rozwojowych.
HERMIN - makroekonomiczny instrument modelowania wpływu Funduszy strukturalnych, który kładzie nacisk na długofalowe bodźce wzrostu, jakie wynikają z wpływających środków WE, głównie poprzez inwestycje w kapitał ludzki (edukacja i systemy szkoleń, poprawa warunków produkcji (infrastruktura) oraz wsparcie sektora produkcyjnego (przede wszystkim MSP), co przyczynia się do zwiększenia wydajności i konkurencyjności. Główny akcent tego modelu położony jest na pozytywnych efektach podażowych jako rzeczywistych źródłach wzrostu poprawy wydajności i konkurencyjności gospodarki, których efekty ujawniają się w dłuższym przedziale czasowym.
Infrastruktura i Środowisko PO - głównym celem Programu jest podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesne ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.
PO Infrastruktura i Środowisko koncentruje się na działaniach o charakterze strategicznym i ponadregionalnym. Ponad 66% wydatków będzie przeznaczonych na realizację celów Strategii Lizbońskiej. W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko realizowanych będzie 17 priorytetów:
I. Gospodarka wodno - ściekowa
II. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi
III. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska
IV. Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska
V. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych
VI. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T
VII. Transport przyjazny środowisku
VIII. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe
IX. Infrastruktura drogowa w Polsce Wschodniej
X. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku
XI. Bezpieczeństwo energetyczne
XII. Kultura i dziedzictwo kulturowe
XIII. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia
XIV. Infrastruktura szkolnictwa wyższego
XV. Pomoc techniczna Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
XVI. Pomoc techniczna Fundusz Spójności
XVII. Konkurencyjność regionów
Na realizację Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 zostanie przeznaczonych ponad 36 mld euro. Ze środków Unii Europejskiej będzie pochodziło 27 848,3 mln euro (w tym ze środków Funduszu Spójności- 21 511,06 mln euro (77%) oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego - 6 337,2 mln euro (23%)).
Innowacyjna Gospodarka PO - jest jednym z instrumentów realizacji Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (Narodowej Strategii Spójności) na lata 2007-2013. Łączna wielkość publicznych środków finansowych zaangażowanych w realizację PO IG w latach 2007-2013 wyniesie około 9,7 mld euro, z czego ze środków Unii Europejskiej będzie pochodziło ok. 8,3 mld euro.
PO IG ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności. Interwencja w ramach PO IG będzie obejmowała zarówno bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi o wysokiej jakości, a także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw.
Wsparcie przewidziane w ramach PO IG udzielane będzie niezależnie od sektora czy branży, której dotyczy (przy ograniczeniach wynikających z zakresu interwencji EFRR oraz regulacji dotyczących pomocy publicznej), dzięki czemu jest uzupełnieniem działań przewidzianych w 16 RPO oraz w pozostałych programach krajowych ujętych w NSS.
W ramach PO IG wspierane będą działania z zakresu innowacyjności produktowej, procesowej, marketingowej i organizacyjnej, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw. W kontekście osiągania celów NSRO oraz PO IG, wspierana i promowana będzie innowacyjność na poziomie co najmniej krajowym i/lub międzynarodowym. Działania innowacyjne o takim charakterze i zasięgu generują najwyższą wartość dodaną dla gospodarki i przedsiębiorstw, a co za tym idzie w największym stopniu przyczyniają się do umacniania zdolności konkurencyjnej polskiej gospodarki w wymiarze międzynarodowym. W ramach PO IG nie będzie wspierana innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym. Tego rodzaju innowacyjność będzie promowana i wspierana w Regionalnych Programach Operacyjnych i Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.
W ramach programu realizowane będą następujące priorytety:
1.Badania i rozwój nowoczesnych technologii, (MNiSW) - 1314,3 mln euro
2.Infrastruktura sfery B+R, (MNiSW) - 1314,3 mln euro
3.Kapitał dla innowacji, (MG) - 340 mln euro
4.Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia (MG) - 3309,7 mln euro
5.Dyfuzja innowacji, (MG) - 398,9 mln euro
6.Polska gospodarka na rynku międzynarodowym, (MG) - 410,6 mln euro
7.Budowa i rozwój społeczeństwa informacyjnego (MSWiA) - 2294,1 mln euro
Z instrumentów przewidzianych do realizacji w ramach PO IG będą mogły skorzystać następujące grupy beneficjentów:
Instytucja płatnicza - instytucja lub organ odpowiedzialny za przygotowywanie i składanie wniosków o płatności do Komisji Europejskiej. Zgodnie z Ustawą z o Narodowym Planie Rozwoju jest to minister właściwy do spraw finansów publicznych.
Instytucja pośrednicząca - instytucja, do której instytucja zarządzająca deleguje część funkcji związanych z zarządzaniem, kontrolą i monitorowaniem programu operacyjnego albo strategii wykorzystania Funduszu Spójności, odnoszącą się do priorytetu operacyjnego, działania albo projektu.
Instytucja zarządzająca - właściwy minister albo inny organ administracji publicznej, odpowiedzialny za przygotowanie i nadzorowanie realizacji programu operacyjnego albo za przygotowanie i nadzorowanie realizacji strategii wykorzystania Funduszu Spójności, albo Podstaw Wsparcia Wspólnoty, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej ustanawiających Fundusz Spójności i ustanawiających przepisy ogólne w sprawie Funduszy strukturalnych. W Polsce funkcję zarządzającą w odniesieniu do Podstaw Wsparcia Wspólnoty oraz strategii wykorzystania Funduszu Spójności pełni minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w odniesieniu do programu operacyjnego, właściwy ze względu na zakres programu minister.
Interreg - W znanym dotąd kształcie podobnie jak pozostałe trzy inicjatywy wspólnotowe - odchodzi w niepamięć. Jednakże sama współpraca transgraniczna "awansuje" do rangi trzeciego celu unijnej polityki spójności o nazwie Europejska Współpraca Terytorialna. Tak więc programy współpracy transgranicznej będą realizowane nadal w zasadzie w tych samych obszarach. Istotną nowością jest powstanie nowego programu w obszarze południowo-zachodniego Bałtyku (Szwecja i Dania oraz województwa zachodniopomorskie i pomorskie).
Jeden program operacyjny, jeden fundusz - Wszystkie programy operacyjne stają się monofunduszowe. W bieżącym okresie programowania możliwe było łączenie dwóch różnych funduszy strukturalnych w jednym programie operacyjnym (np. EFS i EFRR w ZPORR). Należy dodać, iż dopuszczalne jest połączenie Funduszu Spójności z jednym z funduszy strukturalnych. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku Programu Operacyjnego Infrastruktura i środowisko.
Jednostka monitorująco-kontrolna - jednostka odpowiedzialna za kontrolę i monitorowanie wdrażania Funduszy strukturalnych. Do zadań krajowych jednostek monitorująco-kontrolnych należy:
monitorowanie i kontrola kwalifikowalności wydatków w ramach poszczególnych Funduszy strukturalnych;
gromadzenie danych i monitorowanie wydatków w ramach poszczególnych Funduszy strukturalnych;
kontrola przestrzegania ustanowionych zasad i systemów korzystania z Funduszy strukturalnych;
współpraca w zakresie planowania i realizacji wykonywanej przez kontrolę skarbową kontroli pogłębionej 5% całkowitej kwoty uwzględnianych wydatków przed zamknięciem programów operacyjnych korzystających z dofinansowania Funduszy strukturalnych.
Kapitał ludzki PO - program stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed państwami członkowskimi UE, w tym również Polską, stawia odnowiona Strategia Lizbońska. Do wyzwań tych należą: uczynienie z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca do lokowania inwestycji i podejmowania pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz tworzenie większej liczby trwałych miejsc pracy. Zgodnie z założeniami Strategii Lizbońskiej oraz celami polityki spójności krajów unijnych, rozwój kapitału ludzkiego i społecznego przyczynia się do pełniejszego wykorzystania zasobów pracy oraz wsparcia wzrostu konkurencyjności gospodarki.
Dążąc do efektywnego rozwoju zasobów ludzkich, Program będzie koncentrował wsparcie na następujących obszarach: zatrudnienie, edukacja, integracja społeczna, rozwój potencadaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw, a także zagadnienia związane z rozwojem zasobów ludzkich na terenach wiejskich, budową sprawnej i skutecznej administracji publiczjału nej wszystkich szczebli, wdrażaniem zasady dobrego rządzenia oraz promocją zdrowia zasobów pracy.
Celem głównym Programu jest: umożliwienie pełnego wykorzystania potencjału zasobów ludzkich, poprzez wzrost zatrudnienia i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw i ich pracowników, podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa, zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego oraz wsparcie dla budowy struktur administracyjnych państwa.
Program składa się z 11 Priorytetów, realizowanych zarówno na poziomie centralnym jak i regionalnym. W ramach komponentu centralnego środki zostaną przeznaczone przede wszystkim na wsparcie efektywności struktur i systemów instytucjonalnych, natomiast środki komponentu regionalnego zostaną przeznaczone na wsparcie dla osób i grup społecznych.
PO Kapitał Ludzki finansowany będzie w 85 % ze środków Unii Europejskiej (Europejskiego Funduszu Społecznego) oraz w 15 % ze środków krajowych. Całość kwoty, jaką przewidziano na realizację Programu, wynosi prawie 11,5 mld euro, w tym wkład finansowy Europejskiego Funduszu Społecznego to ponad 9,7 mld euro a pozostałą część stanowią środki krajowe.
W ramach PO KL projekty będą mogły realizować:
Komisja Oceny Projektów - komisja powoływana przez beneficjenta końcowego do oceny merytorycznej wniosku o finansowanie projektu. Ocena Komisji stanowić będzie podstawę do ułożenia listy rankingowej projektów i rekomendowanych do akceptacji dyrektorowi instytucji beneficjenta końcowego. W skład Komisji wchodzą przedstawiciele instytucji beneficjenta końcowego. Mogą w niej także uczestniczyć niezależni eksperci powołani w ramach pomocy technicznej programu operacyjnego.
Komitet Monitorujący - podmiot powoływany przez kraj beneficjenta dla celów oceny i nadzorowania danego programu operacyjnego. Jego zadaniem jest m.in. zatwierdzanie kryteriów wyboru projektów, akceptowanie uzupełnienia programu, okresowe badanie postępu w zakresie osiągnięcia szczegółowych celów określonych w programie i uzupełnieniu programu. W skład komitetu monitorującego program wchodzą przedstawiciele strony rządowej, strony samorządowej oraz partnerów społecznych i gospodarczych.
Komitet Sterujący - ciało opiniujące, które rekomenduje instytucji zarządzającej, instytucji pośredniczącej, zarządom województw albo właściwym ministrom listy projektów zgodnie z zasadami wyboru projektów.
Koszty kwalifikowalne - koszty, których poniesienie jest merytorycznie uzasadnione i które spełniają kryteria zasadności wyznaczone przez instytucję zarządzającą. Zasady kwalifikowalności wydatków, określane w odniesieniu do terminów ich ponoszenia, podmiotu, który je ponosi oraz kategorii wydatków związanych z realizacją projektu, zostały określone w załącznikach do uzupełnień programów operacyjnych. O kwalifikowalności kosztów decydują kolejno przepisy wspólnotowe, przepisy zawarte w uzupełnieniach programów operacyjnych oraz ewentualnie inne dodatkowe przepisy stanowione przez instytucję zarządzającą.
Kryteria wyboru projektów - zestaw określonych wymogów formalnych i merytorycznych, zawartych w uzupełnieniu programu operacyjnego, które muszą spełnić projekty, aby uzyskać dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych. W przypadku Funduszy strukturalnych kryteria wyboru projektów formułowane są przez instytucję zarządzającą, a następnie aprobowane przez Komitet Monitorujący.
Kwalifikowalność projektów - projekt jest kwalifikowalny, czyli może zostać zatwierdzony do współfinansowania ze środków funduszy strukturalnych, jeśli jest zgodny z wymogami danego funduszu i z politykami wspólnotowymi oraz jest spójny z zatwierdzonym programem operacyjnym i spełnia szczegółowe kryteria określone dla danego działania w uzupełnieniu programu operacyjnego.
Kwalifikowalność wydatków - rozpoczęcie kwalifikowalności kosztów w obecnym okresie programowania wyznaczały dwie daty: wskazana w traktacie akcesyjnym, czyli 1 stycznia 2004 r. oraz dzień wejścia w życie Ustawy Prawo Zamówień Publicznych, czyli 2 marca 2004 r.W nowej perspektywie wydatki będą się kwalifikowały do wsparcia, o ile zostaną faktycznie poniesione pomiędzy datą przedłożenia Komisji Europejskiej programów operacyjnych lub dniem 1 stycznia 2007 r. W zależności od tego, który z tych terminów będzie wcześniejszy. Oznacza to, iż hipotetycznie obowiązywać mogą różne daty początku kwalifikowalności kosztów w różnych programach operacyjnych.
Kwantyfikacja - przedstawianie w postaci liczbowej efektów realizacji programów finansowanych z Funduszy strukturalnych na poziomie produktu, rezultatu oraz oddziaływania.
Mieszkalnictwo - jeden z negocjacyjnych sukcesów naszego rządu. Oznacza to, iż w ramach RPO będzie możliwe wspieranie budownictwa mieszkaniowego o charakterze społecznym oraz rewitalizacja bloków z wielkiej płyty.
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego - zostało powołane 31 października 2005 r. w celu przygotowania i wdrażania strategii rozwoju społeczno-gospodarczego Polski, uwzględniającej koncepcję przestrzennego zagospodarowania kraju oraz zarządzania środkami pomocowymi Unii Europejskiej.
Głównym zadaniem Ministerstwa jest jak najefektywniejsze wykorzystanie wszystkich dostępnych dla Polski środków Unii Europejskiej, zarówno w obecnym okresie budżetowym 2004-2006, jak i w przyszłym - w latach 2007-2013.
Rola Ministerstwa została określona przez następujące priorytety jego działalności:
1.tworzenie systemu zarządzania środkami unijnymi, gwarantującego właściwą i terminową
realizację programów finansowanych z funduszy Unii Europejskiej,
2.realizacja programu naprawczego w celu zwiększania poziomu wydatkowania funduszy unijnych przyznanych Polsce na lata 2004-2006,
3.opracowanie Strategii Rozwoju Kraju na lata 2007-2015, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju regionalnego,
4.przygotowanie Polski do przyszłego okresu budżetowego Unii Europejskiej na lata 2007-2013 -opracowanie Narodowej Strategii Spójności oraz Programów Operacyjnych 2007-2013,
5.przygotowanie projektu ustawy o polityce rozwoju oraz o zasadach współpracy władz publicznych w tym zakresie,
6.współpraca z samorządem terytorialnym w zakresie rozwoju regionalnego,
7.współpraca z Komisją Europejską, zapewniająca realizację polityki spójności
Monitorowanie - systematyczna obserwacja wyselekcjonowanych wskaźników obrazujących dynamikę i strukturę zjawisk objętych celami projektów, programów operacyjnych, strategii wykorzystania Funduszu Spójności i Narodowego Planu Rozwoju oraz Podstaw Wsparcia Wspólnoty, mająca na celu zapewnienie informacji zwrotnych na temat zgodności przebiegu realizacji tych dokumentów z ich harmonogramem.
Monitorowanie finansowe - monitorowanie zarządzania środkami z Funduszy strukturalnych przyznanymi na realizację programów operacyjnych i projektów jest podstawą oceny sprawności ich wydatkowania.
Monitorowanie rzeczowe - monitorowanie postępu realizacji programów operacyjnych i projektów poprzez system wskaźników określonych w dokumentach programowych.
Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia - są podstawowym dokumentem przygotowywanym przez każdy kraj członkowski UE, określającym krajowe priorytety, na które będą przeznaczone unijne fundusze i środki krajowe w latach 2007-2013. NSRO stanowią instrument odniesienia dla przygotowywania programów operacyjnych. Przekazanie NSRO do Komisji Europejskiej umożliwia przedłożenie KE przyjętych przez polski rząd programów operacyjnych i rozpoczęcie ich negocjowania. Celem głównym Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia dla Polski jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.
NSRO będą realizowane przy pomocy Programów Operacyjnych, zarządzanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego oraz Regionalnych Programów Operacyjnych, zarządzanych przez Samorządy poszczególnych województw. Na realizację NSRO w latach 2007-2013 zostanie przeznaczonych ok. 85,6 mld euro. W tej sumie 67,3 mld euro będzie pochodziło z budżetu UE, 11,86 mld euro z krajowych środków publicznych (w tym ok. 5,93 mld euro z budżetu państwa), a ok. 6,4 mld euro to szacowany wkład podmiotów prywatnych.
"n+3" zasada - Zasada "n+2" zmieniona na zasadę "n+3", czyli otrzymujemy dodatkowy rok na zamknięcie i rozliczenie programów operacyjnych. Oznacza to większe poczucie bezpieczeństwa zarówno dla instytucji wdrażających i zarządzających, jak i daje większą swobodę samym beneficjentom. Obowiązywać będzie również w Funduszu Spójności (oznacza to skrócenie okresu realizacyjnego).
Ocena oddziaływania na środowisko - badanie polegające na określeniu, opisie i ocenie bezpośrednich i pośrednich skutków danego przedsięwzięcia dla: człowieka oraz komponentów środowiska przyrodniczego (fauny, flory, wód, gleb, powietrza, klimatu, krajobrazu), oddziaływania między tymi elementami; dóbr materialnych i dziedzictwa kultury; ocena wpływu środowiska powinna być dokonana zgodnie z prawem polskim i odpowiednimi dyrektywami UE dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego.
Odbiorca ostateczny - jednostka publiczna lub prywatna przedkładająca wnioski na realizację projektów współfinansowanych z Funduszy strukturalnych.
Oddziaływanie - konsekwencje dla bezpośrednich adresatów po zakończeniu ich udziału w projekcie lub po ukończeniu danej inwestycji, a także pośrednie konsekwencje dla innych adresatów, którzy skorzystali lub stracili w wyniku realizacji projektu.
Okres programowania - wieloletni okres planowania budżetów Wspólnoty Europejskiej. Okres obowiązywania dokumentów programowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o wsparcie ze strony Komisji Europejskiej. Zgodnie z zapisami konstytucji Wspólnoty Europejskiej liczy 5 lub więcej lat.
Partnerstwo publiczno-prywatne - oparta na umowie współpraca podmiotu publicznego i partnera prywatnego, służąca realizacji zadania publicznego, w ramach której partner prywatny w całości albo w części poniesie nakłady na wykonanie przedsięwzięcia będącego przedmiotem współpracy lub zapewni ich poniesienie przez osoby trzecie.
Plany inwestycyjne - kość niezgody między województwami, a stroną rządową. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (MRR) zobligowało tworzące Regionalne Programy Operacyjne (RPO) urzędy marszałkowskie do przygotowania list dużych projektów infrastrukturalnych (15-20 inwestycji) o wielkości do 50 mln euro. W ten sposób miał powstać załącznik do RPO, który wraz z programem miał trafić do Komisji Europejskiej. Pomysł spotkał się z niechętną reakcją części województw. Utożsamiano go z próbą zmuszenia urzędów marszałkowskich do wstępnego „podzielenia skóry na niedźwiedziu. A było to tym trudniejsze do zrobienia z powodu przeciągającego się procesu decyzyjnego odnośnie ostatecznego algorytmu podziału środków na województwa oraz niejasnych do końca „linii demarkacyjnych" pomiędzy programami sektorowymi i regionalnymi.
Płatność - określona wielkość środków w ramach pomocy finansowej, wypłacana przez Komisję Europejską do instytucji płatniczej na podstawie wniosku o płatność.
Płatność okresowa - płatność dokonywana w trakcie realizacji programu operacyjnego lub projektu stanowiąca określoną transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej. Płatność ta jest dokonywana przez Komisję Europejską w celu zwrotu kosztów faktycznie opłacanych przez Fundusze i poświadczonych przez instytucję płatniczą.
Płatność salda końcowego - płatność dokonywana po zakończeniu programu lub projektu stanowiąca ostatnią transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej i umożliwiająca uregulowanie zobowiązań finansowych ze strony Komisji Europejskiej.
Płatność zaliczkowa - płatność dokonywana przez Komisję Europejską na rzecz instytucji płatniczej po podjęciu zobowiązania finansowego na pokrycie wydatków związanych z pomocą. Płatność ta powinna wynosić 10% wartości środków w ramach pomocy.
Analiza SWOT - metoda pozwalająca przeanalizować atuty i słabości regionu/przedsiębiorcy/sektora/gospodarki wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie.Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strenghts (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).
Beneficjent - zgodnie z Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, korzystająca z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, podjętej odpowiednio przez właściwego ministra, jeśli pełni funkcję instytucji zarządzającej albo instytucji pośredniczącej, albo przez wojewodę, jeśli pełni funkcję instytucji pośredniczącej.
Beneficjent końcowy - instytucja lub firma publiczna i prywatna odpowiedzialna za zlecanie operacji. W przypadku programów pomocy (stosownie do art. 87 Traktatu i w przypadku pomocy przyznanej przez instytucje wyznaczone przez państwa członkowskie) beneficjentami końcowymi są instytucje, które przyznają pomoc. Występują dwa rodzaje beneficjentów końcowych: instytucje wdrażające i ostateczni odbiorcy pomocy.
Beneficjent netto - Jako kraj zbliżamy się do okresu rekordowych transferów środków z Unii Europejskiej na politykę spójności i rozwój regionalny. Polska przejmuje dotychczasową rolę Hiszpanii i staje się największym beneficjentem netto w składającej się z 25, a za chwilę z 27 państw Unii Europejskiej (planowana akcesja Rumunii i Bułgarii). Wielkość środków, które przeznaczono dla naszego kraju to suma niemalże dwukrotnie większa od transferów z UE, na jakie może liczyć wspomniana wcześniej Hiszpania.
Beneficjent ostateczny - osoba, instytucja lub środowisko (grupa społeczna) bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy.
Beneficjent pomocy - podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną.
Cel generalny/główny/nadrzędny/strategiczny - cel określający perspektywę, w której ma zostać udzielona pomoc, w tym ogólną strategię pomocy, a także niektóre cele szczegółowe; sprecyzowanie pożądanego obrazu rzeczywistości w przedziale czasowym objętym programem.
Cel horyzontalny - cel horyzontalny jest wyznaczony dla wszystkich projektów realizowanych w ramach jednego programu operacyjnego.
Cel operacyjny - precyzyjnie oszacowany cel w konkretnym obszarze działań, który służy osiągnięciu celu szczegółowego. Cel ten jest przedstawiany w przeliczeniu na produkt; cel służący realizacji celów pośrednich, formułowanych dla określenia zadań realizowanych na szczeblu wykonawczym.
Cel pośredni - cel służący osiągnięciu celu generalnego, wyznaczony dla obszarów priorytetowych.
Cel strategiczny - cel określony w szerszej perspektywie sektorowej, regionalnej lub krajowej, do której ma się przyczynić realizacja projektu. Cele strategiczne są przedstawione w przeliczeniu na oddziaływanie (np. spadek stopy bezrobocia w grupie długotrwale bezrobotnych).
Cele - określenie w fazie wstępnej przygotowania projektu, planowanych efektów, jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym.
Crossfinancing - czyli finansowanie krzyżowe. Absolutna nowość w funduszach strukturalnych. Używając niefachowego języka pozwala w projekcie finansowanym z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego zrealizować działania kwalifikujące się z Europejskiego Funduszu Spójności (maksymalnie do 10 proc. wartości projektów). Działa oczywiście również w drugą stronę, pozwalając ze środków EFS wykonać roboty lub zakupy kwalifikujące się w EFRR. Ta nowa możliwość pozostawia jednak wiele niejasności. Np. kwestia doboru wskaźników, kwestia oceny projektu.
Długofalowa strategia rozwoju regionalnego kraju - dokument planistyczny określającym cele i kierunki rozwoju regionalnego państwa na okres 25 lat.
Dokumenty programowe (operacyjne) - dokumenty w postaci programów operacyjnych lub planów rozwoju, opracowywane dla potrzeb wydatkowania środków wstępnie przyznanych (alokowanych) danemu obszarowi lub sektorowi przez Komisję Europejską w ramach Funduszy strukturalnych i towarzyszących im środków krajowych. Określają m.in. cele i główne kierunki wydatkowania środków na podstawie analizy aktualnej sytuacji i trendów rozwojowych danego obszaru lub sektora, kryteria i sposoby realizacji konkretnych projektów, osoby i instytucje odpowiedzialne za wykonanie określonych zadań oraz szacowaną wielkość i rozbicie środków z uwzględnieniem współfinansowania ze wszystkich osiągalnych źródeł budżetowych. Do dokumentów takich zaliczamy sektorowe programy operacyjne, regionalne programy operacyjne oraz Narodowy Plan Rozwoju.
Dokumentami programowymi najwyższej rangi są obecnie: Narodowy Plan Rozwoju (NPR) oraz Podstawy Wsparcia Wspólnoty (PWW). W nowej perspektywie NPR zostanie zastąpiony przez Strategię Rozwoju Kraju 2007 - 2015 (SRK), PWW przez Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia (NSRO).
Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej (DG Regio) - departament Komisji Europejskiej, odpowiedzialny za zmniejszanie społeczno-gospodarczych zróżnicowań pomiędzy regionami UE. Jej zadaniem jest m.in. alokacja środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na potrzeby rozwoju regionów wchodzących w skład państw członkowskich.
Działanie - instrument pomocy wdrażający priorytet operacyjny w ramach programu operacyjnego, o odrębnym przeznaczeniu i zasadach realizacji; grupa projektów realizujących ten sam cel w ramach priorytetu programu operacyjnego.
Earmarking - ten anglojęzyczny termin robi furorę w Komisji Europejskiej i wzbudza niepokój przyszłych instytucji zarządzających programami operacyjnymi. Odnosi się do wdrażania zapisów Strategii Lizbońskiej, na realizację celów której będziemy musieli wydać aż 60 proc. środków z UE. Komisja Europejska wymagać od nas będzie zachowania takich proporcji na poziomie całego NSRO, a nie poszczególnych priorytetów w programach operacyjnych. Całe szczęście, bo jak mówić o earmarkingu, kiedy przedmiotem projektu jest modernizacja drogi powiatowej lub budowa sieci wodno - kanalizacyjnej?
EQUAL - jedna z Inicjatyw Wspólnotowych, w ramach której wsparcie kierowane jest dla projektów mających na celu współpracę transnarodową służącą promowaniu nowych sposobów zwalczania wszelkich form dyskryminacji i nierówności na rynku pracy. Inicjatywa ta finansowana jest z Europejskiego Funduszu Społecznego.
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF) - fundusz wchodzący w skład funduszy strukturalnych, którego zadaniem jest zmniejszanie dysproporcji w poziomie rozwoju regionów należących do Unii Europejskiej. Współfinansuje on realizację Celów 1. i 2. Polityki strukturalnej Unii Europejskiej. W szczególności fundusz ten udziela wsparcia inwestycjom produkcyjnym, rozwojowi infrastruktury, lokalnym inicjatywom rozwojowym oraz małym i średnim przedsiębiorstwom (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego).
Europejski Fundusz Społeczny (EFS) - jeden z Funduszy strukturalnych, który służy osiągnięciu spójności gospodarczej i społecznej oraz wysokiego poziomu zatrudnienia w Unii Europejskiej poprzez finansowanie działań w ramach pięciu obszarów wsparcia:
1.aktywna polityka rynku pracy,
2.przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego,
3.kształcenie ustawiczne,
4.adaptacyjność i rozwój przedsiębiorczości,
5.wyrównywanie szans kobiet na rynku pracy.
Ewaluacja - ocena/oszacowanie jakości (stopnia) realizacji programu (tzn. jego faktycznych rezultatów) w stosunku do wcześniejszych założeń (tzn. oczekiwanych efektów). W przeciwieństwie do monitorowania lub kontroli ewaluacja odnosi się do efektów długoterminowych (oddziaływania). Zasadniczym celem ewaluacji jest stałe ulepszanie skuteczności i efektywności programów realizowanych przez władze publiczne. Przeprowadzana jest w celu osiągnięcia pozytywnych efektów społecznych i gospodarczych związanych bezpośrednio z danym programem oraz zwiększania przejrzystości i promowania działań podejmowanych przez władze publiczne. Ewaluacja jest wykonywana jako: ewaluacja wstępna, ewaluacja w połowie okresu realizacji oraz ewaluacja końcowa.
Ewaluacja/Ocena całościowa (globalna) - podstawowe narzędzie stosowane w polityce strukturalnej Unii Europejskiej. Przedmiotem ewaluacji globalnej jest cały program operacyjny realizowany z udziałem wkładu finansowego Wspólnoty. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Ewaluacja końcowa/ocena pełna (Ex-post evaluation) - ewaluacja dokonywana po zakończeniu realizowanego programu operacyjnego, której głównym celem jest określenie jego długotrwałych efektów, w tym wielkości zaangażowanych środków, skuteczności i efektywności pomocy. Głównym celem ewaluacji końcowej jest przede wszystkim dostarczenie informacji na temat długotrwałych efektów, powstałych w wyniku wdrażania danego programu, wraz ze sformułowaniem wniosków dotyczących kierunku polityki strukturalnej. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Ewaluacja/ocena w połowie okresu realizacji - ewaluacja dokonywana w trakcie realizowania programu. Jej celem jest oszacowanie stopnia osiągnięcia zakładanych celów w świetle wcześniej przeprowadzonej ewaluacji wstępnej, zwłaszcza pod względem dostarczonych produktów i osiągniętych rezultatów oraz określenie trafności zamierzeń w stosunku do aktualnych trendów społeczno-gospodarczych. Wyniki ewaluacji okresowej służą ewentualnym modyfikacjom dokumentów programowych. Dostarczone za jej sprawą informacje powinny być wykorzystane przy przygotowaniu programu w następnym okresie programowania. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Ewaluacja wstępna/Ocena szacunkowa (Ex-ante evaluation) - ewaluacja przeprowadzana przed rozpoczęciem realizacji programu operacyjnego. Jej podstawowym zadaniem jest zweryfikowanie długoterminowych efektów wsparcia, zawartych w przygotowanych dokumentach programowych. Zasadniczym celem ewaluacji wstępnej jest zwiększenie jakości dokumentów programowych poprzez udział w procesie programowania podmiotu niezależnego od instytucji programującej. Ewaluacja wstępna ma zapewnić, iż środki przeznaczane na realizację polityki zmniejszania różnic w poziomie rozwoju pomiędzy poszczególnymi regionami Unii Europejskiej zostaną wykorzystane w sposób gwarantujący osiągnięcie najlepszych efektów. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju rozszerza stosowanie tego narzędzia także w stosunku do programów operacyjnych finansowanych wyłącznie z publicznych środków krajowych.
Fundusze strukturalne - W obecnym okresie programowania istnieją 4 fundusze strukturalne, 4 inicjatywy wspólnotowe oraz fundusz spójności. Daje to łącznie sumę 9 odrębnych instrumentów pomocowych. W nowej perspektywie liczba tych instrumentów ograniczona zostaje do trzech: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejski Fundusz Społeczny (EFS) oraz Fundusz Spójności (FS).
Fundusz Spójności - jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej, lecz nie zalicza się do funduszy strukturalnych. Pomoc z Funduszu Spójności ma zasięg krajowy, a nie regionalny jak w przypadku funduszy strukturalnych. Celem nadrzędnym funduszu jest wzmacnianie spójności społecznej i gospodarczej Unii poprzez finansowanie dużych projektów tworzących spójną całość w zakresie ochrony środowiska i infrastruktury transportowej. Fundusz Spójności współfinansuje przede wszystkim projekty służące rozwojowi infrastruktury publicznej. Pomiędzy projektami z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury transportowej musi być zachowana równowaga podziału funduszy, która została ustanowiona na poziomie 50% dla każdego sektora. Środki Funduszu Spójności są kierowane do państw członkowskich, w których produkt narodowy brutto (PNB) na jednego mieszkańca jest niższy niż 90% średniej w państwach Unii Europejskiej, oraz w których opracowany został program zmierzający do spełnienia kryteriów konwergencji ustalonych w art. 104 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Grant - bezpośrednia płatność o charakterze niekomercyjnym, dokonywana przez Jednostkę Kontraktującą na rzecz określonego beneficjenta w celu podjęcia przez niego odpowiednich działań (a w niektórych przypadkach sfinansowania części budżetu projektu) promujących np. cele polityki strukturalnej UE.
Grant globalny - część pomocy, której wdrażanie i zarządzanie może zostać powierzone jednemu lub kilku pośrednikom, w tym władzom lokalnym, instytucjom rozwoju regionalnego lub organizacjom pozarządowym, i która jest wykorzystywana zasadniczo do wspierania lokalnych inicjatyw rozwojowych.
HERMIN - makroekonomiczny instrument modelowania wpływu Funduszy strukturalnych, który kładzie nacisk na długofalowe bodźce wzrostu, jakie wynikają z wpływających środków WE, głównie poprzez inwestycje w kapitał ludzki (edukacja i systemy szkoleń, poprawa warunków produkcji (infrastruktura) oraz wsparcie sektora produkcyjnego (przede wszystkim MSP), co przyczynia się do zwiększenia wydajności i konkurencyjności. Główny akcent tego modelu położony jest na pozytywnych efektach podażowych jako rzeczywistych źródłach wzrostu poprawy wydajności i konkurencyjności gospodarki, których efekty ujawniają się w dłuższym przedziale czasowym.
Infrastruktura i Środowisko PO - głównym celem Programu jest podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesne ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.
PO Infrastruktura i Środowisko koncentruje się na działaniach o charakterze strategicznym i ponadregionalnym. Ponad 66% wydatków będzie przeznaczonych na realizację celów Strategii Lizbońskiej. W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko realizowanych będzie 17 priorytetów:
I. Gospodarka wodno - ściekowa
II. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi
III. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska
IV. Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska
V. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych
VI. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T
VII. Transport przyjazny środowisku
VIII. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe
IX. Infrastruktura drogowa w Polsce Wschodniej
X. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku
XI. Bezpieczeństwo energetyczne
XII. Kultura i dziedzictwo kulturowe
XIII. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia
XIV. Infrastruktura szkolnictwa wyższego
XV. Pomoc techniczna Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
XVI. Pomoc techniczna Fundusz Spójności
XVII. Konkurencyjność regionów
Na realizację Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 zostanie przeznaczonych ponad 36 mld euro. Ze środków Unii Europejskiej będzie pochodziło 27 848,3 mln euro (w tym ze środków Funduszu Spójności- 21 511,06 mln euro (77%) oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego - 6 337,2 mln euro (23%)).
Innowacyjna Gospodarka PO - jest jednym z instrumentów realizacji Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (Narodowej Strategii Spójności) na lata 2007-2013. Łączna wielkość publicznych środków finansowych zaangażowanych w realizację PO IG w latach 2007-2013 wyniesie około 9,7 mld euro, z czego ze środków Unii Europejskiej będzie pochodziło ok. 8,3 mld euro.
PO IG ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności. Interwencja w ramach PO IG będzie obejmowała zarówno bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi o wysokiej jakości, a także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw.
Wsparcie przewidziane w ramach PO IG udzielane będzie niezależnie od sektora czy branży, której dotyczy (przy ograniczeniach wynikających z zakresu interwencji EFRR oraz regulacji dotyczących pomocy publicznej), dzięki czemu jest uzupełnieniem działań przewidzianych w 16 RPO oraz w pozostałych programach krajowych ujętych w NSS.
W ramach PO IG wspierane będą działania z zakresu innowacyjności produktowej, procesowej, marketingowej i organizacyjnej, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw. W kontekście osiągania celów NSRO oraz PO IG, wspierana i promowana będzie innowacyjność na poziomie co najmniej krajowym i/lub międzynarodowym. Działania innowacyjne o takim charakterze i zasięgu generują najwyższą wartość dodaną dla gospodarki i przedsiębiorstw, a co za tym idzie w największym stopniu przyczyniają się do umacniania zdolności konkurencyjnej polskiej gospodarki w wymiarze międzynarodowym. W ramach PO IG nie będzie wspierana innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym. Tego rodzaju innowacyjność będzie promowana i wspierana w Regionalnych Programach Operacyjnych i Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej.
W ramach programu realizowane będą następujące priorytety:
1.Badania i rozwój nowoczesnych technologii, (MNiSW) - 1314,3 mln euro
2.Infrastruktura sfery B+R, (MNiSW) - 1314,3 mln euro
3.Kapitał dla innowacji, (MG) - 340 mln euro
4.Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia (MG) - 3309,7 mln euro
5.Dyfuzja innowacji, (MG) - 398,9 mln euro
6.Polska gospodarka na rynku międzynarodowym, (MG) - 410,6 mln euro
7.Budowa i rozwój społeczeństwa informacyjnego (MSWiA) - 2294,1 mln euro
Z instrumentów przewidzianych do realizacji w ramach PO IG będą mogły skorzystać następujące grupy beneficjentów:
- Przedsiębiorcy, w tym mali i średni
- Jednostki sfery badawczo-rozwojowej
- Instytucje otoczenia biznesu oraz ich sieci
- Jednostki administracji centralnej i obywatele.
Instytucja płatnicza - instytucja lub organ odpowiedzialny za przygotowywanie i składanie wniosków o płatności do Komisji Europejskiej. Zgodnie z Ustawą z o Narodowym Planie Rozwoju jest to minister właściwy do spraw finansów publicznych.
Instytucja pośrednicząca - instytucja, do której instytucja zarządzająca deleguje część funkcji związanych z zarządzaniem, kontrolą i monitorowaniem programu operacyjnego albo strategii wykorzystania Funduszu Spójności, odnoszącą się do priorytetu operacyjnego, działania albo projektu.
Instytucja zarządzająca - właściwy minister albo inny organ administracji publicznej, odpowiedzialny za przygotowanie i nadzorowanie realizacji programu operacyjnego albo za przygotowanie i nadzorowanie realizacji strategii wykorzystania Funduszu Spójności, albo Podstaw Wsparcia Wspólnoty, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej ustanawiających Fundusz Spójności i ustanawiających przepisy ogólne w sprawie Funduszy strukturalnych. W Polsce funkcję zarządzającą w odniesieniu do Podstaw Wsparcia Wspólnoty oraz strategii wykorzystania Funduszu Spójności pełni minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w odniesieniu do programu operacyjnego, właściwy ze względu na zakres programu minister.
Interreg - W znanym dotąd kształcie podobnie jak pozostałe trzy inicjatywy wspólnotowe - odchodzi w niepamięć. Jednakże sama współpraca transgraniczna "awansuje" do rangi trzeciego celu unijnej polityki spójności o nazwie Europejska Współpraca Terytorialna. Tak więc programy współpracy transgranicznej będą realizowane nadal w zasadzie w tych samych obszarach. Istotną nowością jest powstanie nowego programu w obszarze południowo-zachodniego Bałtyku (Szwecja i Dania oraz województwa zachodniopomorskie i pomorskie).
Jeden program operacyjny, jeden fundusz - Wszystkie programy operacyjne stają się monofunduszowe. W bieżącym okresie programowania możliwe było łączenie dwóch różnych funduszy strukturalnych w jednym programie operacyjnym (np. EFS i EFRR w ZPORR). Należy dodać, iż dopuszczalne jest połączenie Funduszu Spójności z jednym z funduszy strukturalnych. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku Programu Operacyjnego Infrastruktura i środowisko.
Jednostka monitorująco-kontrolna - jednostka odpowiedzialna za kontrolę i monitorowanie wdrażania Funduszy strukturalnych. Do zadań krajowych jednostek monitorująco-kontrolnych należy:
monitorowanie i kontrola kwalifikowalności wydatków w ramach poszczególnych Funduszy strukturalnych;
gromadzenie danych i monitorowanie wydatków w ramach poszczególnych Funduszy strukturalnych;
kontrola przestrzegania ustanowionych zasad i systemów korzystania z Funduszy strukturalnych;
współpraca w zakresie planowania i realizacji wykonywanej przez kontrolę skarbową kontroli pogłębionej 5% całkowitej kwoty uwzględnianych wydatków przed zamknięciem programów operacyjnych korzystających z dofinansowania Funduszy strukturalnych.
Kapitał ludzki PO - program stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed państwami członkowskimi UE, w tym również Polską, stawia odnowiona Strategia Lizbońska. Do wyzwań tych należą: uczynienie z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca do lokowania inwestycji i podejmowania pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz tworzenie większej liczby trwałych miejsc pracy. Zgodnie z założeniami Strategii Lizbońskiej oraz celami polityki spójności krajów unijnych, rozwój kapitału ludzkiego i społecznego przyczynia się do pełniejszego wykorzystania zasobów pracy oraz wsparcia wzrostu konkurencyjności gospodarki.
Dążąc do efektywnego rozwoju zasobów ludzkich, Program będzie koncentrował wsparcie na następujących obszarach: zatrudnienie, edukacja, integracja społeczna, rozwój potencadaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw, a także zagadnienia związane z rozwojem zasobów ludzkich na terenach wiejskich, budową sprawnej i skutecznej administracji publiczjału nej wszystkich szczebli, wdrażaniem zasady dobrego rządzenia oraz promocją zdrowia zasobów pracy.
Celem głównym Programu jest: umożliwienie pełnego wykorzystania potencjału zasobów ludzkich, poprzez wzrost zatrudnienia i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw i ich pracowników, podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa, zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego oraz wsparcie dla budowy struktur administracyjnych państwa.
Program składa się z 11 Priorytetów, realizowanych zarówno na poziomie centralnym jak i regionalnym. W ramach komponentu centralnego środki zostaną przeznaczone przede wszystkim na wsparcie efektywności struktur i systemów instytucjonalnych, natomiast środki komponentu regionalnego zostaną przeznaczone na wsparcie dla osób i grup społecznych.
PO Kapitał Ludzki finansowany będzie w 85 % ze środków Unii Europejskiej (Europejskiego Funduszu Społecznego) oraz w 15 % ze środków krajowych. Całość kwoty, jaką przewidziano na realizację Programu, wynosi prawie 11,5 mld euro, w tym wkład finansowy Europejskiego Funduszu Społecznego to ponad 9,7 mld euro a pozostałą część stanowią środki krajowe.
W ramach PO KL projekty będą mogły realizować:
- instytucje rynku pracy,
- instytucje szkoleniowe,
- jednostki administracji rządowej i samorządowej,
- przedsiębiorcy,
- instytucje otoczenia biznesu,
- organizacje pozarządowe,
- instytucje systemu oświaty i szkolnictwa wyższego,
- inne podmioty.
Komisja Oceny Projektów - komisja powoływana przez beneficjenta końcowego do oceny merytorycznej wniosku o finansowanie projektu. Ocena Komisji stanowić będzie podstawę do ułożenia listy rankingowej projektów i rekomendowanych do akceptacji dyrektorowi instytucji beneficjenta końcowego. W skład Komisji wchodzą przedstawiciele instytucji beneficjenta końcowego. Mogą w niej także uczestniczyć niezależni eksperci powołani w ramach pomocy technicznej programu operacyjnego.
Komitet Monitorujący - podmiot powoływany przez kraj beneficjenta dla celów oceny i nadzorowania danego programu operacyjnego. Jego zadaniem jest m.in. zatwierdzanie kryteriów wyboru projektów, akceptowanie uzupełnienia programu, okresowe badanie postępu w zakresie osiągnięcia szczegółowych celów określonych w programie i uzupełnieniu programu. W skład komitetu monitorującego program wchodzą przedstawiciele strony rządowej, strony samorządowej oraz partnerów społecznych i gospodarczych.
Komitet Sterujący - ciało opiniujące, które rekomenduje instytucji zarządzającej, instytucji pośredniczącej, zarządom województw albo właściwym ministrom listy projektów zgodnie z zasadami wyboru projektów.
Koszty kwalifikowalne - koszty, których poniesienie jest merytorycznie uzasadnione i które spełniają kryteria zasadności wyznaczone przez instytucję zarządzającą. Zasady kwalifikowalności wydatków, określane w odniesieniu do terminów ich ponoszenia, podmiotu, który je ponosi oraz kategorii wydatków związanych z realizacją projektu, zostały określone w załącznikach do uzupełnień programów operacyjnych. O kwalifikowalności kosztów decydują kolejno przepisy wspólnotowe, przepisy zawarte w uzupełnieniach programów operacyjnych oraz ewentualnie inne dodatkowe przepisy stanowione przez instytucję zarządzającą.
Kryteria wyboru projektów - zestaw określonych wymogów formalnych i merytorycznych, zawartych w uzupełnieniu programu operacyjnego, które muszą spełnić projekty, aby uzyskać dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych. W przypadku Funduszy strukturalnych kryteria wyboru projektów formułowane są przez instytucję zarządzającą, a następnie aprobowane przez Komitet Monitorujący.
Kwalifikowalność projektów - projekt jest kwalifikowalny, czyli może zostać zatwierdzony do współfinansowania ze środków funduszy strukturalnych, jeśli jest zgodny z wymogami danego funduszu i z politykami wspólnotowymi oraz jest spójny z zatwierdzonym programem operacyjnym i spełnia szczegółowe kryteria określone dla danego działania w uzupełnieniu programu operacyjnego.
Kwalifikowalność wydatków - rozpoczęcie kwalifikowalności kosztów w obecnym okresie programowania wyznaczały dwie daty: wskazana w traktacie akcesyjnym, czyli 1 stycznia 2004 r. oraz dzień wejścia w życie Ustawy Prawo Zamówień Publicznych, czyli 2 marca 2004 r.W nowej perspektywie wydatki będą się kwalifikowały do wsparcia, o ile zostaną faktycznie poniesione pomiędzy datą przedłożenia Komisji Europejskiej programów operacyjnych lub dniem 1 stycznia 2007 r. W zależności od tego, który z tych terminów będzie wcześniejszy. Oznacza to, iż hipotetycznie obowiązywać mogą różne daty początku kwalifikowalności kosztów w różnych programach operacyjnych.
Kwantyfikacja - przedstawianie w postaci liczbowej efektów realizacji programów finansowanych z Funduszy strukturalnych na poziomie produktu, rezultatu oraz oddziaływania.
Mieszkalnictwo - jeden z negocjacyjnych sukcesów naszego rządu. Oznacza to, iż w ramach RPO będzie możliwe wspieranie budownictwa mieszkaniowego o charakterze społecznym oraz rewitalizacja bloków z wielkiej płyty.
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego - zostało powołane 31 października 2005 r. w celu przygotowania i wdrażania strategii rozwoju społeczno-gospodarczego Polski, uwzględniającej koncepcję przestrzennego zagospodarowania kraju oraz zarządzania środkami pomocowymi Unii Europejskiej.
Głównym zadaniem Ministerstwa jest jak najefektywniejsze wykorzystanie wszystkich dostępnych dla Polski środków Unii Europejskiej, zarówno w obecnym okresie budżetowym 2004-2006, jak i w przyszłym - w latach 2007-2013.
Rola Ministerstwa została określona przez następujące priorytety jego działalności:
1.tworzenie systemu zarządzania środkami unijnymi, gwarantującego właściwą i terminową
realizację programów finansowanych z funduszy Unii Europejskiej,
2.realizacja programu naprawczego w celu zwiększania poziomu wydatkowania funduszy unijnych przyznanych Polsce na lata 2004-2006,
3.opracowanie Strategii Rozwoju Kraju na lata 2007-2015, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju regionalnego,
4.przygotowanie Polski do przyszłego okresu budżetowego Unii Europejskiej na lata 2007-2013 -opracowanie Narodowej Strategii Spójności oraz Programów Operacyjnych 2007-2013,
5.przygotowanie projektu ustawy o polityce rozwoju oraz o zasadach współpracy władz publicznych w tym zakresie,
6.współpraca z samorządem terytorialnym w zakresie rozwoju regionalnego,
7.współpraca z Komisją Europejską, zapewniająca realizację polityki spójności
Monitorowanie - systematyczna obserwacja wyselekcjonowanych wskaźników obrazujących dynamikę i strukturę zjawisk objętych celami projektów, programów operacyjnych, strategii wykorzystania Funduszu Spójności i Narodowego Planu Rozwoju oraz Podstaw Wsparcia Wspólnoty, mająca na celu zapewnienie informacji zwrotnych na temat zgodności przebiegu realizacji tych dokumentów z ich harmonogramem.
Monitorowanie finansowe - monitorowanie zarządzania środkami z Funduszy strukturalnych przyznanymi na realizację programów operacyjnych i projektów jest podstawą oceny sprawności ich wydatkowania.
Monitorowanie rzeczowe - monitorowanie postępu realizacji programów operacyjnych i projektów poprzez system wskaźników określonych w dokumentach programowych.
Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia - są podstawowym dokumentem przygotowywanym przez każdy kraj członkowski UE, określającym krajowe priorytety, na które będą przeznaczone unijne fundusze i środki krajowe w latach 2007-2013. NSRO stanowią instrument odniesienia dla przygotowywania programów operacyjnych. Przekazanie NSRO do Komisji Europejskiej umożliwia przedłożenie KE przyjętych przez polski rząd programów operacyjnych i rozpoczęcie ich negocjowania. Celem głównym Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia dla Polski jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.
NSRO będą realizowane przy pomocy Programów Operacyjnych, zarządzanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego oraz Regionalnych Programów Operacyjnych, zarządzanych przez Samorządy poszczególnych województw. Na realizację NSRO w latach 2007-2013 zostanie przeznaczonych ok. 85,6 mld euro. W tej sumie 67,3 mld euro będzie pochodziło z budżetu UE, 11,86 mld euro z krajowych środków publicznych (w tym ok. 5,93 mld euro z budżetu państwa), a ok. 6,4 mld euro to szacowany wkład podmiotów prywatnych.
"n+3" zasada - Zasada "n+2" zmieniona na zasadę "n+3", czyli otrzymujemy dodatkowy rok na zamknięcie i rozliczenie programów operacyjnych. Oznacza to większe poczucie bezpieczeństwa zarówno dla instytucji wdrażających i zarządzających, jak i daje większą swobodę samym beneficjentom. Obowiązywać będzie również w Funduszu Spójności (oznacza to skrócenie okresu realizacyjnego).
Ocena oddziaływania na środowisko - badanie polegające na określeniu, opisie i ocenie bezpośrednich i pośrednich skutków danego przedsięwzięcia dla: człowieka oraz komponentów środowiska przyrodniczego (fauny, flory, wód, gleb, powietrza, klimatu, krajobrazu), oddziaływania między tymi elementami; dóbr materialnych i dziedzictwa kultury; ocena wpływu środowiska powinna być dokonana zgodnie z prawem polskim i odpowiednimi dyrektywami UE dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego.
Odbiorca ostateczny - jednostka publiczna lub prywatna przedkładająca wnioski na realizację projektów współfinansowanych z Funduszy strukturalnych.
Oddziaływanie - konsekwencje dla bezpośrednich adresatów po zakończeniu ich udziału w projekcie lub po ukończeniu danej inwestycji, a także pośrednie konsekwencje dla innych adresatów, którzy skorzystali lub stracili w wyniku realizacji projektu.
Okres programowania - wieloletni okres planowania budżetów Wspólnoty Europejskiej. Okres obowiązywania dokumentów programowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o wsparcie ze strony Komisji Europejskiej. Zgodnie z zapisami konstytucji Wspólnoty Europejskiej liczy 5 lub więcej lat.
Partnerstwo publiczno-prywatne - oparta na umowie współpraca podmiotu publicznego i partnera prywatnego, służąca realizacji zadania publicznego, w ramach której partner prywatny w całości albo w części poniesie nakłady na wykonanie przedsięwzięcia będącego przedmiotem współpracy lub zapewni ich poniesienie przez osoby trzecie.
Plany inwestycyjne - kość niezgody między województwami, a stroną rządową. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (MRR) zobligowało tworzące Regionalne Programy Operacyjne (RPO) urzędy marszałkowskie do przygotowania list dużych projektów infrastrukturalnych (15-20 inwestycji) o wielkości do 50 mln euro. W ten sposób miał powstać załącznik do RPO, który wraz z programem miał trafić do Komisji Europejskiej. Pomysł spotkał się z niechętną reakcją części województw. Utożsamiano go z próbą zmuszenia urzędów marszałkowskich do wstępnego „podzielenia skóry na niedźwiedziu. A było to tym trudniejsze do zrobienia z powodu przeciągającego się procesu decyzyjnego odnośnie ostatecznego algorytmu podziału środków na województwa oraz niejasnych do końca „linii demarkacyjnych" pomiędzy programami sektorowymi i regionalnymi.
Płatność - określona wielkość środków w ramach pomocy finansowej, wypłacana przez Komisję Europejską do instytucji płatniczej na podstawie wniosku o płatność.
Płatność okresowa - płatność dokonywana w trakcie realizacji programu operacyjnego lub projektu stanowiąca określoną transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej. Płatność ta jest dokonywana przez Komisję Europejską w celu zwrotu kosztów faktycznie opłacanych przez Fundusze i poświadczonych przez instytucję płatniczą.
Płatność salda końcowego - płatność dokonywana po zakończeniu programu lub projektu stanowiąca ostatnią transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej i umożliwiająca uregulowanie zobowiązań finansowych ze strony Komisji Europejskiej.
Płatność zaliczkowa - płatność dokonywana przez Komisję Europejską na rzecz instytucji płatniczej po podjęciu zobowiązania finansowego na pokrycie wydatków związanych z pomocą. Płatność ta powinna wynosić 10% wartości środków w ramach pomocy.
Subskrybuj:
Posty (Atom)